ราชบุรี Only

วัดมหาธาตุวรวิหาร ราชบุรี ปรางค์กลางเมืองและกำแพงที่บอกอายุของวัด

ก่อนที่ราชบุรีจะมีหน้าตาเป็นเมืองแบบที่เราเห็นทุกวันนี้ บริเวณที่ตั้งของวัดมหาธาตุวรวิหารก็เป็นศูนย์กลางทางศาสนาของชุมชนริมแม่กลองมาแล้ว ตามที่บันทึกไว้ ความสำคัญของวัดนี้ย้อนไปได้ถึงช่วงก่อนกรุงศรีอยุธยา และยังเป็นวัดที่คนในเมืองผูกพันมาจนถึงปัจจุบัน

ใครอยากเข้าใจภาพใหญ่ของเมืองก่อนมาเดินในวัด ลองอ่านเส้นทางของเมืองราชบุรีในยุคที่ยังไม่ได้เป็นจังหวัดประกอบไว้สักรอบ จะทำให้มองปรางค์และกำแพงตรงหน้าได้สนุกขึ้นมาก

ข้อควรรู้อย่างหนึ่งคือ ชื่อ “วัดมหาธาตุวรวิหาร” มีอยู่หลายจังหวัด รวมถึงเพชรบุรีที่อยู่ไม่ไกล รายละเอียดของแต่ละวัดต่างกันมาก เวลาค้นข้อมูลจึงควรใส่คำว่าราชบุรีกำกับเสมอ จะได้ไม่สับสนภาพหรือประวัติข้ามวัด

ปรางค์ประธาน จุดที่สายตาไปหยุดก่อนเสมอ

พอเดินผ่านเข้ามาในเขตวัด สิ่งแรกที่เด่นที่สุดคือองค์ปรางค์ประธานที่ตั้งตระหง่านอยู่กลางลาน รูปทรงสูงชะลูดแบบปรางค์ทำให้หลายคนนึกถึงศิลปะแบบเขมรหรือลพบุรี ซึ่งนักวิชาการก็มองว่าวัดนี้มีร่องรอยของศิลปะหลายยุคซ้อนกันอยู่ ผ่านการซ่อมและเสริมในสมัยต่อมาอีกหลายครั้ง

ดูอะไรที่องค์ปรางค์

มารยาทรอบองค์ปรางค์

ห้ามปีนขึ้นฐานหรือเกาะส่วนใดของปรางค์เพื่อถ่ายรูปเด็ดขาด แม้จะดูแข็งแรง แต่โบราณสถานอายุมากเปราะกว่าที่ตาเห็น การเดินวนรอบควรเดินตามทางที่วัดจัดไว้ และไม่วางของหรือนั่งพิงฐานปรางค์

ระเบียงคดและพระพุทธรูปที่นั่งเรียงกัน

รอบเขตพุทธาวาสมีระเบียงคดล้อมไว้ ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปเรียงรายเป็นแถวยาว บรรยากาศตรงนี้เงียบกว่าลานด้านหน้า แสงที่ลอดเข้ามาตามช่องทำให้เห็นองค์พระเป็นจังหวะต่อเนื่อง เหมาะกับการเดินช้าๆ มากกว่าเดินผ่านเพื่อเก็บรูป

ดูอะไรในระเบียงคด

มารยาทในระเบียงคด

ถอดหมวก พูดเบาๆ และไม่ยื่นมือไปจับองค์พระ ถ้าจะถ่ายรูปควรหลีกเลี่ยงท่าทางที่ไม่เหมาะ เช่น ทำท่าล้อเลียนหรือยืนสูงกว่าองค์พระ หากมีคนกำลังไหว้พระอยู่ ให้รอสักครู่แล้วค่อยเดินผ่าน

กำแพงศิลาแลงและซุ้มประตู สิ่งที่บอกอายุของวัด

หลายคนเดินผ่านกำแพงไปโดยไม่ได้มอง ทั้งที่กำแพงศิลาแลงของวัดนี้คือหลักฐานสำคัญชิ้นหนึ่ง ก้อนศิลาแลงสีน้ำตาลแดงที่มีรูพรุนทั่วผิวเป็นวัสดุที่ช่างยุคเก่านิยมใช้ การที่วัดยังมีแนวกำแพงลักษณะนี้หลงเหลืออยู่ ช่วยให้นักโบราณคดีอ่านอายุและขอบเขตของวัดในอดีตได้

ดูอะไรที่กำแพงและซุ้ม

มารยาทรอบกำแพง

อย่าขีดเขียน อย่าแกะเศษหินติดมือกลับบ้าน และอย่านั่งบนแนวกำแพง ส่วนที่ชำรุดหรือมีป้ายกั้นไว้ ให้เคารพเส้นกั้นนั้น เพราะอาจเป็นจุดที่กำลังรอการบูรณะ

เตรียมตัวก่อนเข้าวัด

เลือกชุดที่ปิดไหล่และยาวเลยเข่า เพราะนี่คือพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของคนในเมือง ขวดน้ำควรติดกระเป๋าไว้ด้วยเพราะลานวัดบางช่วงแดดจัด และเผื่อเวลาเดินแบบไม่รีบ สำหรับข้อมูลวันและเวลาเปิดให้เข้าชมพื้นที่บางส่วน ควรตรวจสอบประกาศล่าสุดจากวัดหรือหน่วยงานที่ดูแลโบราณสถาน

ถ้ายังมีแรงเหลือหลังออกจากวัด จะต่อด้วยการลัดเลาะตามตึกแถวและศาลเจ้าในย่านเก่าของตัวเมืองก็ไปด้วยกันได้ดี ส่วนใครชอบบรรยากาศวัดแบบนี้แต่อยากได้มุมที่สูงขึ้นไปอีก ลองดูการเตรียมตัวไปไหว้พระตามวัดบนเขาและวัดถ้ำที่ต้องใช้แรงขามากกว่านี้

เดินกลับที่พักตอนเย็น

ช่วงเย็นหลังออกจากวัด ฟ้าจะมืดเร็วกว่าที่คิด ถ้าจะเดินกลับที่พัก ให้เลือกถนนเส้นหลักที่มีไฟส่องและมีร้านค้าเปิดอยู่ แทนการลัดตามซอยเปลี่ยวที่ไฟน้อย ใส่เสื้อสีอ่อนหรือมีแถบสะท้อนแสงจะช่วยให้รถมองเห็นเราได้ไกลขึ้น ใครที่ชอบออกกำลังตอนเย็นอยู่แล้ว เรื่องการเดินหรือวิ่งช่วงโพล้เพล้ให้รถมองเห็นและไม่เสี่ยงโดนเฉี่ยวก็ใช้หลักคล้ายกันนี้

เดินชิดขอบทาง หันหน้าเข้าหารถที่วิ่งสวนมา และเก็บโทรศัพท์ไว้ก่อนตอนข้ามถนน แค่นี้ทางกลับที่พักก็ปลอดภัยพอให้เก็บภาพปรางค์ไว้ในความทรงจำได้เต็มที่